TEMPO IMPORTU

Ekologowie nie potrafią jeszcze okre­ślić tempa tego importu. Dzięki naturalnym przysto­sowaniom strumienie są idealnymi drogami usuwania odpadków organicznych pod warunkiem, że spuszcza­ny do nich ładunek nie jest zbyt duży. Niektóre za­sady ekologiczne odnoszące się do zanieczyszczenia strumieni omawialiśmy już w rozdziale 5. Tutaj po­wiemy tylko, że do czynników, które często stają się krytyczne w tym środowisku należą tlen i zawiesiny.Ekologowie zajmujący się strumieniami dzielą eko­systemy wód bieżących (tzw. ekosystemy lotyczne) na dwie podgrupy: 1) strumienie, w których występuje erozja i wobec tego dno jest na ogół twarde oraz 2) strumienie, w których unoszone materiały osadzają się na dnie w postaci miękkiego mułu. Często oby­dwie sytuacje występują w tym. samym strumieniu na przemian i wtedy w jakimś małym strumieniu może­my zobaczyć zarówno partie o dnie twardym — by­strze, jak i plosa, czyli partie o dnie miękkim.

Lekarz zwierzęcy najlepszy lekarz

Każde z nas zastanawia się niejednokrotnie jaki lekarz jest najlepszy. Bardzo trudno jest na to pytanie odpowiedzieć. Z pewnością taki, który pomoże, aczkolwiek nie jest z tym aż tak do końca. Wiadomo, ze jeśli chodzimy do lekarza z jakimiś objawami przez kilka miesięcy, a on nam nie pomaga to nie jest to fajna sytuacja, aczkolwiek jeśli pójdziemy do innego lekarza i on nam natychmiast pomoże i wyleczy z tej dolegliwości to będziemy mu niezmiernie wdzięczni. Jednakże czy to jest takie ważne? Pomyślmy jednak z drugiej strony. Do każdego lekarza do jakiego byśmy nie poszli musimy mu wszystko wyłożyć na tacy i on stawia diagnozę, a taki weterynarz? Wyleczy zwierze i nie potrzebuje informacji co mu dolega. Tak więc jest to najlepszy lekarz jakiego można sobie wymarzyć. Nie trzeba mu nic mówić, a on nas tak długo bada aż w końcu wie co jest jego pacjentowi. Szkoda, ze dla ludzi nie ma takiego lekarza. Szkoda, ze nasi lekarze już tak poszli na łatwiznę i wszystko trzeba im powiedzieć. Do niczego nie dochodzą sami.

Tags: , , , ,

EKWIWALENCJA EKOLOGICZNA

Ekwiwalencja ekologiczna bizonów, an­tylop, kangurów w środowiskach trawiastych różnych regionów geograficznych omawiana była wcześniej.  Duże zwierzęta pasące się można podzielić na dwie formy życiowe: typ biegający, do którego należą wszy­stkie wyżej wspomniane zwierzęta, oraz typ ryjący, do którego należą np. wiewiórki ziemne i susły. Kiedy człowiek zaczyna wykorzystywać środowiska trawia­ste jako naturalne pastwiska zazwyczaj zastępuje on rodzime zwierzęta zwierzętami domowymi (krowami, owcami, kozami). Zamiana taka jest ekologicznie uspra­wiedliwiona, gdyż środowiska trawiaste przystosowa­ne są do dużego przepływu energii przez łańcuch spa­sający.). W rezultacie wiele środowisk trawiastych człowiek za­mienił w pustynie.

PIERWSZA FAZA ROZKŁADU

Pierwsza faza rozkładu jest krótka, dając w efekcie dużą ilość humusu, a małą ściółki; innymi słowy, hu- mifikacja jest szybka, -ale mineralizacja powolna. W re­zultacie gleby środowisk trawiastych mogą zawierać 5—10 razy więcej humusu niż gleby środowisk leś­nych. Ciemne gleby środowisk trawiastych stwarzają najodpowiedniejsze warunki dla podstawowych roślin uprawianych przez człowieka, jak pszenica i kukury­dza; gatunki te są oczywiście hodowanymi trawami.Rolę pożarów w podtrzymywaniu roślinności tra­wiastej w jej konkurencji z roślinnością drzewiastą  w ciepłych oraz wilgotnych okolicach omawialiśmy, opisaliśmy pokrótce model sukcesji ekologicznej w środowiskach trawiastych.Charakterystycznymi mieszkańcami środowisk tra­wiastych są duże herbiwory . Należą do nich przede wszystkim duże ssaki, ale w pierwotnej faunie Nowej Zelandii znane są również wielkie rośli­nożerne ptaki.

DOBRZE ROZWINIĘTA BIOCENOZA

Dobrze rozwinięta biocenoza trawia­sta zawiera gatunki zróżnicowane pod względem wy­magań w stosunku do temperatury; pewne z nich ro­sną w chłodnych porach roku (wiosną i jesienią), inne latem; w ten sposób środowisko trawiaste jako całość kompensuje wpływy temperatury rozszerzając okres produkcji pierwotnej . Oprócz traw waż­nymi komponentami zbiorowisk trawiastych są często rośliny dwuliścienne oraz rośliny drzewiaste (drzewa i krzewy), które występują tu albo pojedynczo (two­rząc krajobraz nazywany sawanną), albo w pasmach lub grupach wzdłuż strumieni i rzek.Biocenoza trawiasta wytwarza zupełnie inny typ gleby niż las, nawet jeśli obydwa zespoły zaczynają rozwijać się na takim samym podłożu mineralnym. Trawy w porównaniu z drzewami żyją krótko, do­starczają więc glebie dużą ilość materii organicznej.

ŚRODOWISKA TRAWIENNE

W strefie klimatu umiarkowanego oznacza to około 25—75 cm opadów rocznie, w zależ­ności od temperatury, rozłożenia okresów deszczów w ciągu sezonu oraz od zdolności gleby do utrzymy­wania wody. Opady w tropikalnych środowiskach tra­wiastych mogą dochodzić do 150 cm w okresie pory deszczowej, która występuje na przemian z wydłużo­ną porą suchą. Środowiska trawiaste są jednym z naj­ważniejszych typów ekosystemów lądowych; rozległe ich przestrzenie zajmują wnętrza głównych konty­nentów. Około Stanów Zjednoczonych zajmują śro­dowiska trawiaste, resztę stanowi przede wszystkim las i stosunkowo małe obszary prawdziwych pustyń, bagien, estuariów (ujść rzecznych) i tundr alpejskich.Dominującą formą roślin są tu trawy, zarówno wysokie (około 150—240 cm), jak i niskie (około 15 cm lub mniej), kępkowe (rosnące w kępach) i rozłogowe (mające pod­ziemne rozłogi).

WZROSTY I SPADKI

Ponieważ w żadnym miejscu tundry produkcja pierwotna nie jest na tyle obfita, aby mogły wyżywić się nią duże herbiwory, charakteryzują się one wysokim stopniem migracyjności. Dramatyczne wzrosty i spadki zagęsz­czenia lemingów oraz ogólną niestabilność populacji tundrowych omawialiśmy . Różnice w re­akcjach na światło roślin tundr artycznych i alpej­skich omawialiśmy .Ekologowie wykazują ostatnio wzrastające zainte­resowanie badaniami tundry nie tylko dlatego, że ro­śnie stopień wykorzystania pewnych jej części przez człowieka, ale także dlatego, że uproszczona struktura biologiczna tundr stanowi dogodny obiekt do podsta­wowych badań ekosystemu.Naturalne środowiska trawiaste rozciągają się tam, gdzie opady deszczu utrzymują się na poziomie po­średnim pomiędzy poziomem opadów na terenach pu­stynnych i leśnych.

CIENKA POKRYWA WEGETACJI

Cienka pokrywa wegetacji złożona jest z porostów, traw i turzyc, które należą do najbardziej wytrzyma­łych roślin lądowych. W dogodnych warunkach topo­graficznych  w cią­gu długich dni krótkiego lata tempo produkcji pier­wotnej jest nadzwyczaj wysokie. Tysiące płytkich sta­wów oraz Morze Arktyczne stanowią dodatkowe źró­dła pokarmu dla łańcuchów troficznych tundry. Łącz­na produkcja netto w wodzie i na lądzie wystarcza, aby wyżywić nie tylko tysiące lęgnących się tu latem ptaków migrujących i owadów, ale również wiele sta­le tu mieszkających i przez cały rok aktywnych ssa­ków.Do tych ostatnich należą zarówno duże zwierzęta, takie jak woły piżmowe, karibu, reny , nie­dźwiedzie polarne, wilki i ssaki morskie, jak i małe lemingi ryjące tunele w pokrywie roślinnej.

TUNDRY

Pomiędzy lasami od południa a Morzem Arktycznym i polarnymi lodami od północy, rozciąga się podbie­gunowy pas około 5 milionów akrów bezleśnej krainy, zwanej tundrą arktyczną . Mniejsze, ale eko­logicznie podobne tereny znajdujące się w wysokich górach, powyżej granic zasięgu drzew, noszą nazwę tundr alpejskich. Podobnie jak na pustyniach, tak i tu­taj podstawowe znaczenie mają czynniki fizyczne; głównym czynnikiem limitującym na pustyni jest wo­da; w tundrze rolę czynnika limitującego -spełnia tem­peratura. Opadów jest tu także niewiele, ale woda nie jest czynnikiem limitującym, gdyż bardzo słabo paruje. Można więc myśleć o tundrze, jako o pustyni arktycznej, ale właściwiej jest uważać ją za wilgotne, arktyczne środowisko trawiaste zamarznięte przez du­żą część roku.Tundry są często uważane za ziemie jałowe i nie mające dużej różnorodności form biologicznych, roz­winęła się jednak na nich zadziwiająca ilość gatunków przystosowanych do życia w niskich temperaturach.

LIMITUJĄCY CZYNNIK

Jeśli czynnikiem limitującym jest tylko woda, a nie gleba, nawodnienie może zamienić pustynię w jedną z najbardziej produktywnych upraw. To, czy produk­tywność będzie wtedy ciągła czy okresowa w postaci zakwitów, zależy od stopnia, w jakim człowiek potrafi ustabilizować cykle biogeochemiczne i przepływ ener­gii na nowym, wyższym poziomie. Jeśli przez system nawadniający przepływał duża masa wody, to mogą osadzać się w nim sole, które będą się akumulować całymi latami, dopóki nie staną się czynnikiem limi­tującym (jeśli nie zostanie wynaleziony sposób unika­nia tego niebezpieczeństwa). Również zapas wody mo­że się wyczerpać, jeśli nadużyje się zlewiska, z któ­rego woda pochodzi. Ruiny starych systemów nawad­niających oraz związanych z nimi cywilizacji w pu­styniach Starego Świata ostrzegają nas, że pustynia nie będzie stale kwitnąć dla człowieka, który nie ro­zumie rządzących nią praw i nie zechce działać zgod­nie z nimi.

GADY I OWADY

Zwierzęta takie jak gady i niektóre owady wyka­zują preadaptacje do warunków pustynnych; mają one nieprzepuszczalne powłoki ciała i wydalają suche od­chody, dzięki czemu wystarczają im do życia bardzo niewielkie ilości wody produkowane w ciele w wyniku rozkładania węglowodanów. Ssaki jako grupa są sła­bo przystosowane do życia na pustyni, ale niektóre ich gatunki wytworzyły przystosowania wtórne. I tak kilka gatunków nocnych gryzoni, które wydzielają bardzo skoncentrowany mocz i nie potrzebują wody do regulacji temperatury może żyć na pustyni nie pi­jąc wody. Inne zwierzęta, takie jak wielbłądy muszą wprawdzie pić, ale potrafią magazynować wodę w tkan­kach ciała.

CHARAKTERYSTYCZNE ROZMIESZCZENIE

Charakterystyczne rozmieszczenie roślinności pu­stynnej i wywołujące je mechanizmy kontrolne oma­wialiśmy już . Do życia w warunkach Pustynnych przystosowane są cztery bardzo wyraźnie wyodrębnione formy życiowe roślin: 1) rośliny jedno­roczne, np. trawy pustynne przedstawione na rysun­ku, które unikają wyschnięcia tylko dlatego, że rozwijają się w czasie okresów wystarczająco wilgotnych krzewy pustynne z licznymi gałęziami wyrastającymi z krótkiego pnia głównego i małymi, grubymi liśćmi, które mogą być zrzucane w okresach suszy; krzewy te przeżywają dzięki temu, że mają zdolność przechodzenia w stan uśpienia przed zwiędnięciem; 3) sukkulenty, np. kaktusy w Nowym Świecie, a euforbie w Starym Świecie, które magazy­nują wodę w swoich tkankach; 4) mikroflora, np. mchy, porosty, sinice, które przebywają w glebie w stanie uśpienia, lecz mogą szybko reagować na nadejście okre­sów chłodnych lub wilgotnych.